Marly Huibregtse in Indonesië

Moe, maar voldaan. Ik ben weer thuis. Het harde werken is het allemaal waard geweest. Afgelopen woensdag hadden we eerst een meeting met grote baas Simon, supervisor Said, programmamanager Jamilah en onze nieuwe ‘sugardaddy’ Chan van BRR. Daarna voldge de productpresentatie aan iedereen die maar wilde: alle betrokken producers waren uitgenodigd, alle collega’s van UNDP en andere vrienden en bekenden.
Maar voor het zover was, eerst nog alle producten op tijd af zien te krijgen (de laatste druppelden woensdagochtend binnen) en het voor deze gelegenheid gemaakte boekje over de nieuwe producten, producenten en het proces moest natuurlijk ook nog af. Daarna pas de producten presenteren. We hadden die morgen speciaal een typisch eetstalletje (wat normaal gesproken langs de kant van de weg staat om eten te verkopen) laten vervoeren naar de tuin voor het kantoor van UNDP. In plaats van eten ‘verkochten’ we nu onze nieuwe Acehnese oleh oleh (souvenirs). Een groot succes.

We hebben bijna alleen maar positieve reacties gehoord van nieuwsgierige toeschouwers en er zijn meteen al bestellingen geplaatst direct bij de producers. Zelfs de immer negatieve baas Simon was niet negatief. Maar de producten waren voor hem natuurlijk een stuk minder interessant dan de vraag “en nu?” Hoe verkoop je het? Marketing? Orders? Logistiek? Buitenland? Gelukkig was meneer Chan er ook bij en hij wil helpen met de marketing om dit project aan de gang te houden nu wij weg zijn. Er werd zelfs gepraat over ‘de volgende keer’. En er werd gevraagd wanneer wij weer ‘available’ zijn... Ook al hebben we de helft niet begrepen omdat ze discussiërden in het Indonesisch, volgens mij was iedereen uiteindelijk erg tevreden!

En dan nu natuurlijk het uiteindelijke resultaat:

2 ‘cut-out’ schalen gemaakt van het hout van de kokosnoot-boom. De ene schaal is helemaal, de andere gedeeltelijk opengewerkt. Geïnspireerd op het houtsnijwerk in de Acehnese daken. Het dessin hebben we afgeleid van een vorm die gebruikt wordt in de traditionele batik.

Batik schaal. Hier hebben we twee technieken gecombineerd, wat nieuw was voor beide producers. Het was erg spannend om dit uit te proberen terwijl er maar tijd was om 1 prototype te maken, maar het is gelukt en het resultaat ziet er erg goed uit. De volgende worden alleen maar beter!

Batik kralen. Hierbij hebben we hetzelfde principe toegepast als bij de batik-schaal. Alleen hebben we hiervoor restmateriaal gebruikt. Helaas was dit minder succesvol en zijn de kokos-noot houten kralen zonder poging tot batik uiteindelijk toch mooier geworden.

Batik pashmina (sjaal). Ook hebben ze nog nooit eerder pashmina’s gebatikt. Alleen op grote lappen stof om kleding van te maken. Deze zijn doorgaans erg gedetaillerd en daardoor tijdrovend en kostbaar. We hebben een ontwerp gemaakt met hetzelfde batikpatroon wat ze al gebruiken, maar dan aangepast en sterk uitvergroot. Heel simpel, maar net iets extra’s.

De grote favoriet (de producer, maar voor de toeschouwers vooral het product:)
Gehaakt boodschappentasje van Ibu Rubiah.

Ook de laptopcover viel erg in de smaak. Als tegenreactie op de geborduurde, glimmende handtasjes waar de souvenirwinkels vol mee liggen: praktisch, mooi materiaal (met gouddraad geweven sarong) en een simpel asymetrisch borduursel. Ook hebben we in dezelfde serie een tas en portemonnee ontworpen. Helaas was er geen tijd meer om deze samen met de producers uit te werken. Wonder boven wonder hebben ze deze nog wel voor woensdag afgekregen en na nog een paar aanpassingen zijn ook deze ‘goedgekeurd’.

En om nog meer restmateriaal op te maken: buttons van restjes stof (batik, borduursels en geweven sarong) wat overblijft na het maken van kleding (of tassen in het geval van de sarong/laptopcover)

Met al deze producten in onze koffer en een tevreden gevoel konden we aan de terugreis beginnen. Eerst van Aceh, via Medan, naar Jakarta waar we een nachtje hebben doorgebracht in een poepsjiek hotel. Ook hadden we hier nog een diner-afspraak met Anton van Pekerti. Pekerti is een Indonesische fairtrade organisatie die verkoopt aan andere organisaties in Amerika en Europa. Hij was erg te spreken over wat we gedaan en volgens hem verkoopbaar in grote aantallen... Mooi. We hebben hem in contact gebracht met meneer Chan die vanuit Aceh de marketing op zich wilde nemen. Als het goed is, hebben zij elkaar ondertussen al ontmoet, dus het balletje gaat rollen!!

Wie weet komen we nog een keer terug, of bij UNDP, of bij BRR, of bij Pekerti..

De drukste week tot nu toe. Nouja, iedere week steeds een beetje drukker en dit is alweer de laatste volle week. We willen dan ook eigenlijk alles aanstaande maandag al af hebben. Onmogelijk, maar toch willen we het. Althans, we zijn het erg hard aan het proberen.
Sinds de vorige update hebben we met vijf verschillende producers aan de volgende producten gewerkt:
Onze grootse verassing was toch wel Ibu Rubiah (alias het haakvrouwtje). Zij kwam uit zichzelf naar het kantoor om ons haar haaksels laten zien, vreselijk ouderwetse spreien en tissuebox-hoesjes. Eigelijk hadden we al genoeg ideeën, producers en ontwerpen, maar ze was zo trots en aandoenlijk dat we haar hebben gevraagd om een tasje te haken. En workaholic Rubiah had het de volgende dag al af. Alhoewel ze geen woord engels spreekt en niet kan schrijven, begrijpt ze ons prima: het was precies wat we gevraagd hadden. En ze blijft maar produceren, in alle kleuren van de regenboog, en wel 5 tassen per dag. Ze is onze favoriet!

Rubiah en haar man houden trots een sprei vast

Rubiah aan het werk

In Sabang, op het eiland Pulau Weh hebben we ook een producer waar we mee werken. Hij maakt mooie en minder mooie producten van palmbomen-hout. Onze favoriet: een zwaar houten vaas en een platte schaal. Onze minst favoriet: de standaard met houten koffiekopjes en schotels (doet ons erg aan de jaren 70 denken). We hebben onze aandacht gericht op een ronde platte schaal die hij normaal gesproken vierkant zaagt met bolpootjes eronder. Zonde! Deze schaal laten we op drie verschillende manieren laten bewerken, waarbij we het Acehnese batikdesign en het typische houtsnijwerk hebben gebruikt. De prototypes van het houtsnijwerk zijn al in volle gang en zaterdag gaan we als het goed is het hout batiken. Oja, en we hebben ook nog kralen laten maken.

de showroom met 'palmboomhouten' spulletjes

meten en proberen overleg en proefjes maken in de werkplaats

Ook de batik werkplaats heeft zijn handen vol aan ons. We hebben ze gevraagd een pashmina (sjaal) te batiken met een sterk uitvergroot batikpatroon. En natuurlijk het batikdessin op de houten schaal en op een aantal van de houten kralen. Ook dit resultaat gaan we zaterdag zien.

batik uitproberen op hout

onze inspiratie voor het houtsnijwerk komt van de Acehnese daken

Aan het restmateriaal hebben we ook gedacht. We willen de restjes van batik stof, borduurwerk en weefsels gebruiken om buttons van te maken. Op dit moment een trend hier in Aceh onder de jonge vrouwen die hiermee hun hoofddoekje vastmaken. En in Europa natuurlijk ook altijd erg fashionable. Er wordt zowaar een buttonmachine vanuit Jakarta naar Aceh gehaald om dit te verwezenlijken. Helaas zullen we dat waarschijnlijk niet meer mee maken, maar we hebben in ieder geval een project op poten gezet.

Het best hebben we voor het laatst bewaard: één groot rampscenario! We zijn al drie dagen fulltime aan het werk bij een tassenproducent, maar we zijn nog niet veel verder dan de eerste dag. Hij verwijt ons iedere keer weer dat we geen bahasa (indonesisch) spreken...hmmm was engels niet de wereldtaal? Met de naaisters verloopt de communicatie een stuk beter, maar als baas Hamdan zijn mond opendoet loopt alles weer in het honderd. Vandaag was er een tolk mee van de UNDP, betere communicatie maar nog geen steek verder. Hamdan houdt van dicussiëren, wij van produceren. Morgen is er weer een dag, we hopen dan dat één van onze vier ontwerpen lijkt op wat we gevraagd hebben. De andere drie ontwerpen hebben we al laten varen, als er meer gaat lukken is dat alleen maar meegenomen.

in de souvenirwinkel: overdaad aan dezelfde geborduurde tassen

Chan aan het woord bij de tassenproducer, de naaisters luisteren aandachtig

Yvonne doet 't even voor

Maandag is onze deadline, dan willen we al onze prototypes afhebben met uitloop naar dinsdag voor eventuele fouten. Dan gaan we proberen alles af te ronden en voorbereiden voor woensdag want dan willen we aan de UNDP en producers ons resultaat laten zien.

You never try you never know!

een toegift: yvonne en ik met onze vaste club security's

Het is alweer 10 dagen geleden dat we in onze weblog hebben geschreven. Dat zegt misschien al genoeg, erg druk hier. Het is zo’n groot project en zo’n korte tijd dat we ons soms afvragen of het wel zal lukken. Maar de mensen waar we mee werken en de producers die we ontmoeten, zorgen ervoor dat we er echt in geloven! Behalve de grootste baas hier gelooft van begin af aan al niet in dit project en dat laat ie duidelijk merken. Erg demotiverend. En erg vervelend dat we ook samen met hem een huis delen..
Maar er is genoeg gebeurd in de tussentijd. Vorige week vooral nog veel regelwerk. Na de meeting werd duidelijk dat er vooral marketing (zelf investeerders en afnemers zoeken) van ons verwacht werd, ook al zijn we daar niet de geschikte persoon voor. We doen ons best. De donderdag en vrijdag hebben we daar dan ook veel tijd aan besteed. Ook hebben we toen een tassenproducer bezocht. Veel borduurwerk, veel van hetzelfde. De naaistertjes en naaiers vonden het allemaal eg grappig en wilden dolgraag met ons op de foto..


Zaterdag en zondag zijn we met Michael (huisgenoot) naar Pulau We geweest. Dat is een eiland in de buurt waar je met de snelle ferry in 45min bent. Veel ex pats gaan hier in het weekend heen om te relaxen. De regels zijn niet zo streng als in Aceh en het is er erg mooi. Het was de bedoeling dat we een kokosnotenhout-producer in Sabang zouden bezoeken en een dagje weekend zouden vieren aan het strand in Gapang. Alle bungalows en hotelletjes waren al volgeboekt dus we hebben uiteindelijk overnacht op een matrasje in een on-af huisje (dat gebouwd is van tsunamigeld, maar waar niemand in woont). Zaterdag hebben we lekker gesnorkeld: koraal gezien en veel gekleurde vissen. Fijn gerelaxed aan het strand met de locals. Zondag gingen we dus naar Sabang, maar de houtwerkplaats bleek dicht en de contactpersoon ziek. Toen hebben we nog maar een paar uurtjes gezweet op het strand aldaar (in onze lange kleren) om vervolgens de overvolle ferry terug te nemen.



Afgelopen week begon wat ongemakkelijk: we werden samen geroepen op kantoor en kregen te horen dat we niet ‘decent’ genoeg gekleed waren. Blijkbaar heeft iemand op de office geklaagd, maar we weten niet wie of waarom. Niemand kijkt ons raar aan, of laat merken dat we niet netjes genoeg zijn. We waren toch wel een beetje verontwaardigd, want we doen erg ons best: dragen lange broeken, lange mouwen, geen decolete etc. Tja, nog bedekter dus.
Gelukkig hebben we dinsdag Mr. Chan van de overheidsinstelling BRR (badan rehabilitasi dan rekonstruksi) ontmoet. Deze man is erg geinteresseerd in ons project en wil ons helpen met contacten van producers en kopers, en zelfs investeren in samples, prototypes e.d. Dit is voor ons een opluchting, want het project leek niet door te gaan zonder geld of contacten. Deze positieve input geeft ons weer veel energie en zin om door te gaan. De volgende dag nam Chan ons al meteen mee op sleeptouw naar alweer een andere tassenproducer. Ook weer buiten onder een afdakje, flink wat trapnaaimachines, moslimmeisjes en borduursels. We gaan zeker tassen maken, maar het wordt nog moeilijk kiezen uit al deze producers.

De rest van de week hebben we dan ook goed besteed aan ontwerpen. Druk bezig achter onze laptopjes in kantoor. We knippen, plakken en knutselen met stofjes. Dat wekt wel interesse van andere collega’s, dus we zijn zo’n 5 keer per dag aan voorbijgangers hier aan het uitleggen wat we nou eigenlijk aan het doen zijn. Niet iedereen snapt het, maar ze vinden het gelukkig wel allemaal erg leuk en interessant. We krijgen ook steeds meer visitekaartjes en vraag naar ontwerpen. Wat dat betreft zouden we nog wel een paar weken langer kunnen blijven. Genoeg vraag en genoeg te ontwerpen.
Omdat volgende week al helemaal volgepland zit en er veel mensen weg zijn vanwege 2 feestdagen dagen rond het volgende weekend, hebben we vandaag (zaterdag) doorgewerkt op kantoor. Wel met een leuke onderbreking: we werden meegenomen door andere kantoorgenoten naar een echte Acehnese bruiloft. Erg gastvrij, want we kenden de gelukkigen helemaal niet. Veel eten (mannen en vrouwen apart), en gouden versiersels.

Nog één ding wat ik jullie niet wil onthouden: we hebben een aerobicsles gevolgd! We hebben erg gelachen en gaan volgende week zeker weer. Echt een ‘vrouwen onder elkaar’-gevoel. De lerares droeg een hotpants, maar wel met een dikke huidkleurige panty eronder en het meisje voor mij sportte met haar hoofddoekje op. Er werden bewegingen gemaakt die ik nog in geen andere sportles ooit gedaan heb..

Vandaag is het alweer woensdag, de tijd gaat snel! Over een uurtje hebben we een meeting met Jamilah (ons contactpersoon), Said (onze supervisor) en Simon, de grote baas...
Afgelopen weekend hebben we een beetje kunnen wennen aan ons huis en onze omgeving. Zaterdag zijn we naar Lho-nga geweest, het strand hier in de buurt. Vooral de rit er naar toe was erg indrukwekkend. We reden richting het tsunami-gebied, dus je zag steeds duidelijker wat een schade de zee heeft aangericht. Het is ondertussen alweer twee jaar geleden, dus er wordt wel weer volop gebouwd en geleefd, maar rondslingerende bomen, puin en beschadigde huizen zijn er nog steeds. Veel 'barakken' gezien.
Het strand op zich was niet zo indrukwekkend, het viel me op dat er volop werd gesurft, ondanks de waarschuwing voor sterke stroming en wel MET kleren aan. Ook meisjes durven het water in, maar niet zo ver en natuurlijk compleet bedekt..

Hierna zijn we naar de markt (Pasar) gegaan, waar blijkbaar zelden blanken komen. 'Hello mister, where you from? You're beautiful!' Zweterig, krap, druk en weinig echt mooie spullen.
Zondag hebben we alleen een beeje rondgelopen in de buurt van ons huis. Veel verder mogen we geloof ik ook niet zonder auto. Zelfs voor de winkel op de hoek nemen ze hier de auto. Wat stalletjes langs de kant van de weg bekeken en praatjes gemaakt (althans, geprobeerd). We leren al een beetje Acehnees (dialect) en Indonesisch.
Maandag zijn we langs 2 verschillende producers geweest. Jamilah ging met ons mee en ook Kusnadi, een vrijwilliger. Eerst langs een produtiebedrijfje waar ze tassen, kussenslopen en vooral 'wedding-baskets' maken. Veel overdaad en borduurwerk. De werkplaats was buiten onder een afdakje waar een stuk of 5 trapnaaimachines stonden. We dachten dat ze al dat overdadig borduurwerk met een borduurmachine deden, maar nee... Wat een werk! Op de buitenmuur kon je zien tot hoe hoog het water van de tsunami ongeveer had gestaan, ik denk zo'n anderhalve meter. Zij hebben dan ook heel wat materiaal verloren.

Hierna zijn we doorgereden naar de middle of nowhere: prachtige omgeving, rijstvelden, bomen, groen, hutjes, scooters, loslopende kinderen koeien en geiten. Hier waren we zonder dit project waarschijnlijk nooit terecht gekomen, dus alleen al daarom ben ik dankbaar. We kwamen bij een houten huis op palen met buiten 3 weefgetouwen, waar we hartelijk werden ontvangen. Ze maken prachtige gekleurde stoffen met gouddraad voor sarongs. Met 1 set zijn ze zo'n twee weken bezig.

Bij thuiskomst bleek dat we twee nieuwe huisgenoten hebben: allebei van UNDP uit Jakarta. Ze zijn Indonesisch en kunnen goed Engels. Erg gezellig en handig dus.
Dinsdag. Met Kusnadi als tolk zijn we naar de boduurwerkplaats gegaan. We werden heel vriendelijk ontvangen in de huiskamer door een team vrouwen die daar werkten. Toen we vroegen of we de productie mochten zien, werden we naar de naastliggende kleine slaapkamer gebracht waar 1 naaimachine stond en twee kinderen in bed lagen. Met ons, de tolk en de drie vrouwen erbij was het meteen vol. Ook dit borduurwerk wordt op een gewone naaimachine gedaan. En door de tussenliggende stof weg te branden met een soldeerbout wordt het kant. Dat hebben we mogen proberen en ging ons nog best aardig af!

Hierna een soortgelijk ritje als gisteren naar een weefwerkplaats in de kampong. Deze werkplaats leek al behoorlijk professioneel met 10 weefgetouwen en werd geleid door een schattig oud omaatje. Ook hier werden traditionele stoffen met gouddraad geweven voor de traditionele sarong, maar dan met zijde. Erg mooi maar ook erg duur.

Vandaag vooral alles op een rijtje gezet. Een schema met alle producten tot nu toe. Waar we iets mee kunnen, en waar niet mee en wat we nog willen zien. Dat gaan we nu dus zo overleggen in de meeting. Volgende keer meer.

Daar zijn we dan, we hebben een aantal hectisch dagen achter de rug. Dinsdagavond vertrokken, donderdagavond in Banda Aceh aangekomen. Tussendoor nog een tussenstop gemaakt in Jakarta waar we een nachtje hebben gelogeerd in een luxe hotel. Het contrast tussen ons en het leven op straat werd meteen duidelijk. De volgende dag werden we om 9u op het kantoor van UNDP (United Nations Development Program) verwacht. We hebben daar meer security-checks ondergaan dan op het vliegveld. We hebben iedereen op het kantoor een handje gegeven en het papierwerk begon weer van voor af aan. Nieuwe contracten en honderdduizend security-waarschuwingen en regels. We gaan tenslotte naar Banda Aceh, getroffen door de tsunami, politiek instabiel, en strikt moslim. Dus ook geen blote knieën en schouders voor ons. We hebben nu een eigen UNDP ID-card die we ten allen tijde moeten dragen.

Na onze aankomst op het kleine vliegveld in Aceh werden we opgehaald en meteen naar het UNDP kantoor gebracht waar we Jamila hebben ontmoet. Zij zal ons helpen en begeleiden in dit project. We werden naar ons verblijf, geusthouse 2, gebracht waar we deze 5 weken zullen logeren. Korte impressie: groot, sjiek, met binnentuin, kroonluchters, kabeltv, dvd, internet, schoonmaakster, mooie tuin, glanzende tegels en donkerhouten zware meubels. Wel veel muggen en geen warme douche. Wel een bak water met een schepje. En altijd staat er een UNDP auto met chauffeur klaar om ons te vervoeren en is er dag en nacht security die ons huis bewaakt.

Vrijdag, onze eerste werkdag: 9u op het kantoor. Nog meer mensen ontmoeten en nog meer papierwerk. We hebben zoveel visitekaartjes gekregen dat ik niet meer weet welke bij wie hoort. Na de security-briefing werden we naar ‘ons kantoor’ gebracht. Fantastisch met kitch-ontvangstruimte en twee eigen bureautjes en straks ook allebei onze eigen laptop.
Tussen 12u en 14u lag alles hier stil, dan is het bidtijd (alleen op vrijdag) en zit iedereen in de moskee. Hierna hebben we Dekranas bezocht. De door de overheid geïnitieerde showroom waar we verschillende producten uit de omgeving hebben bekeken. Het gaat vooral om borduurwerk (tassen, sjaals, schoentjes), maar ook batik, kokoshouten spulletjes, rieten matten, tshirts en buttons. Er was ook een batik werkplaats waar we hebben kunnen zien hoe ze zo verfijnd kunnen werken. Erg mooi om te zien!
Hierna zijn we terug naar kantoor gegaan waar we ons een beetje hebben kunnen settelen.
We zijn er helemaal klaar voor om maandag echt aan de slag te gaan.


PS. foto's volgen, de telefoon-internetverbinding trekt het niet..